Espresso – nazwa sposobu przygotowywania kawy w specjalnym ekspresie, przez przepuszczenie ok. 25-30 ml gorącej (ok. 90 °C) wody pod ciśnieniem 9 -15 barów przez bardzo drobno zmielone i ubite ziarna kawowca[1]. Również nazwa uzyskanego w ten sposób napoju.

Espresso parzy się zazwyczaj z mieszanek kilku, czasem kilkunastu gatunków różnych kaw, także z kilku- lub kilkudziesięcioprocentową domieszką robusty. Powstała w ten sposób mocna kawa posiada (po prawidłowym przygotowaniu) gęstą, orzechowobrązową piankę zwaną z wł. crema. Piance tej espresso zawdzięcza dużą część swego aromatu. Dzięki krótkiemu czasowi ekstrakcji, wynoszącemu około 25 s, zawartość kofeiny w ekstrakcie jest niewielka w porównaniu z kawą z ekspresu przelewowego. Oprócz samodzielnego napoju, stanowi ona bazę dla bardzo wielu innych napojów kawowych - m.in. latte macchiato, caff? macchiato czy cappuccino. Ekstrakcja espresso, z widoczną orzechowobrązową pianką zwaną crema.

Espresso serwowane w małej, ogrzanej przed podaniem filiżance o pojemności ok. 70 ml, wypełnia ją do połowy. Można je pić zarówno z cukrem, jak i bez. Można także dodawać, według uznania: kakao, czekoladę (wiórki), wanilię, cynamon itp. Espresso z dodatkiem spienionego mleka to cappuccino. Często do espresso podaje się kieliszek wody, która służy do przepłukiwania kubków smakowych przed skosztowaniem espresso. Takie postępowanie zapewnia głębszy smak kawy - choć nie jest, oczywiście, obowiązkowe.

Espresso wywodzi się z Włoch, gdzie w 1901 Luigi Bezzera stworzył pierwszy ekspres do espresso. Był on jednak konstrukcją opartą na przepływie pary i wody, co prowadziło do smakowych zmian ekstraktu. W 1903 Bezzera sprzedał swój patent Pavoniemu, który ulepszył maszynę i nadał jej światowy rozgłos. Nadal jednak, mimo drobnych zmian technicznych, problemem pozostawała kwestia pary która zmieniała smak kawy. Rozwiązał to w 1947 Giovani Achille Gaggia, który parę zastąpił innym systemem podgrzewania. Firmy Pavoniego jak i Gaggia'i istnieją do dzisiaj i należą do liderów w dziedzinie produkcji ekspresów ciśnieniowych dla domu i gastronomii.

Nazwa wywaru pochodzi właśnie z Włoch, i wbrew powszechnym opiniom nie ma związku z szybkością przygotowania, lecz pochodzi od włoskiego przymiotnika espressivo – wyrazisty, wyraźny.

Espresso jest bardzo popularna we Włoszech, Hiszpanii, Argentynie, także w krajach południowej Europy. Tam też często (ku zaskoczeniu zagranicznych turystów) otrzymuje się ją po zamówieniu w kawiarni/restauracji po prostu kawy. Espresso staje się popularne również w pozostałych krajach Europy oraz w Ameryce.